مجموعه كاخ سعد آباد

يكي از نقاط ديدني تهران كه هم براي كساني كه به باغ‌هاي عظيم علاقه دارند و هم عاشق تاريخند جذاب است، مجموعه كاخ سعدآباد است. در اين نوشته به هر چيزي كه لازم است در مورد سعدآباد بدانيد مي‌پردازيم.

كاخ‌هاي سعد آباد در ميان باغي پر درخت و سرسبز قرار دارند و قدم زدن در ميان طبيعت زيباي اين باغ نيز خالي از لطف نيست. اگر تاكنون از مجموعه كاخ سعد آباد ديدن نكرده‌ايد يا تمايل به بازديد دوباره از اين مجموعه، كاخ‌ها و موزه‌هايش داريد، با اين مقاله كجارو همراه شويد. در اين مقاله ما اطلاعات كامل و ضروري را براي بازديد از مجموعه تاريخي و فرهنگي سعد آباد در اختيارتان مي‌گذاريم.

معرفي كاخ سعد آباد

مجموعه تاريخي و فرهنگي كاخ سعد آباد تهران، يكي از اقامتگاه‌هاي ييلاقي پادشاهان قاجار و پهلوي بوده است. مجموعه كاخ سعد آباد يكي از سه مجموعه كاخ زيبا و تاريخي منطقه شميرانات شهر تهران به شمار مي‌رود كه آخرين پادشاهان ايران در آن اقامت داشته‌اند.

اطراف مجموعه كاخ سعد آباد در گذشته از باغ پوشيده بود و داخل اين مجموعه نيز باغي پر درخت وجود داشت. كاخ اختصاصي مجموعه سعد آباد، كاخ اصلي اين مجموعه به شمار مي‌رود و رضاخان به مرور زمان بر تعداد كاخ‌ها و بناهاي مجموعه سعد آباد افزوده است. كاخ‌هاي ساخته شده در مجموعه سعد آباد به اعضاي خانواده رضا شاه پهلوي تعلق داشتند و آخرين كاخ ساخته شده در مجموعه سعد آباد متعلق به ليلا پهلوي، دختر كوچك محمد رضا شاه بود.

امروزه مجموعه كاخ سعد آباد يكي از برجسته‌ترين جاهاي ديدني تهران به شمار مي‌رود و گردشگران داخلي و خارجي در سفر به تهران از اين مجموعه زيبا با جاذبه‌هاي تاريخي، فرهنگي و طبيعي بازديد مي‌كنند.

تاريخچه كاخ سعد آباد

بناي كاخ سعد آباد در زمان حكومت قاجار پايه گذاري شد و پس از كودتاي سال ۱۲۹۹ توسط رضاخان، با به قدرت رسيدن خاندان پهلوي، بناهاي موجود در مجموعه سعد آباد به دستور رضاخان ساخته و بازسازي شدند. بخش‌هايي از مجموعه سعد آباد در زمان به قدرت رسيدن رضا خان، خارج از اين مجموعه بودند كه توسط رضا شاه خريداري و به مجموعه سعد آباد اضافه شدند.

اولين بناهاي موجود در مجموعه سعد آباد در فضايي به وسعت ۸۰۰۰ متر مربع قرار داشتند و كاخ ملكه مادر، از اولين بناهاي موجود بود. مجموعه سعد آباد در حال حاضر بزرگ‌ترين مجموعه تاريخي به جا مانده از دوره‌هاي پهلوي و قاجار در شهر تهران است.

كاخ سعد آباد كجاست؟

مجموعه كاخ سعد آباد در شمالي‌ترين قسمت شهر تهران و روي كوهپايه توچال است. منطقه محيط بر مجموعه سعد آباد، در گذشته از بهترين ييلاق‌هاي شهر تهران و مشرف به دره سرسبز دربند بوده و هوايي لطيف و طبيعتي پر درخت داشته است. در طول زمان ساخت‌وسازهاي شهري گسترش يافته‌اند و امروزه مجموعه كاخ سعد آباد درون شهر قرار دارد؛ اما در گذشته اين كاخ در ميان باغ‌ها و خارج از محدوده شهري بوده است.

مناطق شمالي نياوران از شرق، ولنجك از غرب و تجريش از جنوب، مجموعه كاخ سعد آباد را احاطه كرده‌اند. در قسمت شمال اين مجموعه، كوه توچال در رشته كوه‌هاي البرز قرار دارد. در طول دوره‌هاي پادشاهي قاجار و پهلوي، مجموعه كاخ سعد آباد استراحتگاه و ييلاق تابستاني پادشاهان بوده است.

آدرس كاخ سعد آباد

مجموعه كاخ سعد آباد در شمال تهران قرار گرفته است و با توجه به منطقه زندگي يا اقامت خود در پايتخت، مي‌توانيد از مسيرهاي مختلفي به‌سمت كاخ سعد آباد برويد؛ كافي است از طريق نزديك‌ترين مسير به خيابان زعفرانيه برسيد و سپس به خيابان طاهري وارد شويد. خيابان طاهري در ضلع شرقي و بخش مياني خيابان شهيد فلاحي يا همان زعفرانيه قرار دارد. مجموعه كاخ سعد آباد دو ورودي در خيابان‌هاي زعفرانيه و دربند دارد.

اگر ساكن شرق تهران هستيد، از طريق بزرگراه بزرگراه شهيد قاسم سليماني (رسالت)، در مسير شرق به غرب تا بزرگراه مدرس برويد و سپس به اين بزرگراه وارد شويد. پس از رسيدن به پل پارك وي، وارد خيابان ولي‌عصر شويد.

براي رسيدن به مجموعه سعد آباد مي‌توانيد از خط يك متروي تهران، اتوبوس‌هاي بي‌آرتي و وسيله شخصي استفاده كنيد

در مسير جنوب به شمال خيابان ولي‌عصر پس از طي كردن مسافتي كوتاه، به خيابان مير شريفي در سمت چپ وارد شويد و از طريق خيابان شاديانه به مقدس اردبيلي برسيد. در اولين چهارراه به‌سمت چپ در خيابان پسيان و سپس به اولين خيابان سمت راست به نام پرزين بغدادي وارد شويد. در انتهاي خيابان بغدادي، سه راه را به‌سمت چپ بپيچيد و به خيابان زعفرانيه برسيد. از زعفرانيه كه به خيابان طاهري وارد شويد، پس از فاصله‌اي كوتاه، تابلوها و ديوار مجموعه سعد آباد را خواهيد ديد. مسير بزرگراه زين‌الدين و اتوبان صدر نيز براي ساكنان شرق تهران گزينه ديگري است.

اگر ساكن غرب تهران هستيد،‌ در بزرگراه حكيم مسير غرب به شرق به اتوبان چمران وارد شويد و تا رسيدن به خروجي مقدس اردبيلي ادامه دهيد. از خيابان مقدس اردبيلي به خيابان ثارالله در سمت چپ وارد شويد و تا بلوار بهزادي ادامه دهيد. در انتهاي بلوار بهزادي به ميدان آصف مي‌رسيد و از طريق خيابان آصف به زعفرانيه و خيابان طاهري خواهيد رسيد.

ورودي زعفرانيه مناسب براي كساني است كه با خودروي شخصي به مجموعه سعد آباد مي‌روند و ورودي دربند مسير مناسب‌تري براي كساني است كه از وسايل حمل و نقل عمومي استفاده مي‌كنند

اگر تمايل داريد براي رسيدن به كاخ سعد آباد از وسايل نقليه عمومي استفاده كنيد، با استفاده از خطوط يك خط مترو تهران به ميدان تجريش برويد. تاكسي‌هاي ميدان دربند در ابتداي خيابان جعفري و ميدان قدس جنب مترو، قرار دارند و تاكسي‌هاي ايستگاه آصف نيز در ضلع غربي ميدان تجريش قرار گرفته‌اند. ازهريك از ورودي‌ها كه بخواهيد وارد مجموعه شويد، پس از پياده شدن از تاكسي بايد در حدود ۱۰ دقيقه پياده‌روي كنيد. براي رسيدن به ميدان‌هاي تجريش و قدس، از مناطق مختلف تهران خطوط اتوبوسراني تردد مي‌كنند. اتوبوس‌هاي بي آر تي نيز در طول مسير خيابان ولي‌عصر تردد دارند.

اگر با وسيله نقليه شخصي به‌سمت مجموعه كاخ نياوران مي‌رويد، ورودي زعفرانيه براي شما مناسب‌تر است، زيرا محدوده وسيع‌تري براي پارك خودرو در دسترس خواهيد داشت و اگر با استفاده از وسايل حمل و نقل عمومي به كاخ سعد آباد مي‌رويد، تاكسي‌هاي ميدان دربند را انتخاب كنيد تا پياده‌روي كمتري براي ورود به مجموعه داشته باشيد.

• آدرس از خيابان زعفرانيه: خيابان ولي‌عصر، خيابان شهيد فلاحي (زعفرانيه)، انتهاي خيابان شهيد كمال طاهري، مجموعه فرهنگي تاريخي سعد آباد (مشاهده روي نقشه)

• آدرس از ميدان تجريش و خيابان دربند: ميدان تجريش، خيابان شهيد جعفري، ضلع جنوبي ميدان دربند، مجموعه سعد آباد

• تلفن‌هاي مجموعه سعد آباد: ۹-۲۲۷۵۲۰۳۱-۰۲۱

• وب‌سايت مجموعه تاريخي و فرهنگي سعد آباد: sadmu.ir

ساعت كاري كاخ سعد آباد

ساعت كاري مجموعه كاخ سعد آباد در ۶ ماه اول سال از ساعت ۹ صبح آغاز مي‌شود و تا ۱۹ ادامه دارد. در ۶ ماه دوم سال با توجه به برودت هوا و تاريكي زودهنگام، زمان پايان بازديد كم مي‌شود و تا ساعت ۱۷:۰۰ امكان بازديد از مجموعه وجود دارد. توجه داشته باشيد كه اگر قصد تهيه بليط حضوري داريد، باجه‌هاي فروش بليط مجموعه سعد آباد تنها تا ساعت ۱۵:۳۰ فعاليت مي‌كنند.

مجموعه كاخ موزه سعد آباد در روزهاي ۱۴ خرداد (رحلت امام خميني (ره))،‌ ۲۱ رمضان (شهادت امام علي (ع))، ۲۵ شوال (شهادت امام جعفر صادق (ع))، ۲۸ صفر (رحلت پيامبر (ص) و شهادت امام حسن مجتبي (ع)) و روزهاي تاسوعا و عاشورا تعطيل است.

قيمت بليط كاخ سعد آباد 

مجموعه تاريخي و فرهنگي سعد آباد از موزه‌ها و بخش‌هاي مختلفي تشكيل شده است كه براي بازديد از قسمت‌هاي مختلف بايد بليط مربوط به هر بخش رابه صورت جداگانه تهيه كنيد. در سال ۱۴۰۰ قيمت بليط‌هاي بخش‌هاي مختلف به شرح زير است:

• ورودي مجموعه: هر نفر گردشگر داخلي ۵۰۰۰ تومان و گردشگر خارجي ۵۰۰۰۰ تومان

• كاخ موزه ملت (كاخ سفيد): هر نفر گردشگر داخلي ۵۰۰۰ تومان و گردشگر خارجي ۵۰۰۰۰ تومان

• موزه هنر ملل: هر نفر گردشگر داخلي ۴۰۰۰ تومان و گردشگر خارجي ۳۰۰۰۰ تومان

• كاخ موزه سبز: هر نفر گردشگر داخلي ۵۰۰۰ تومان و گردشگر خارجي ۵۰۰۰۰ تومان

• موزه ظروف سلطنتي: هر نفر گردشگر داخلي ۴۰۰۰ تومان و گردشگر خارجي ۳۰۰۰۰ تومان

• موزه استاد فرشچيان: هر نفر گردشگر داخلي ۴۰۰۰ تومان و گردشگر خارجي ۳۰۰۰۰ تومان

• موزه پوشاك سلطنتي: هر نفر گردشگر داخلي ۴۰۰۰ تومان و گردشگر خارجي ۳۰۰۰۰ تومان

• موزه هنرهاي زيبا: هر نفر گردشگر داخلي ۴۰۰۰ تومان و گردشگر خارجي ۳۰۰۰۰ تومان

• موزه نظامي: هر نفر گردشگر داخلي ۴۰۰۰ تومان و گردشگر خارجي ۳۰۰۰۰ تومان

• موزه آشپزخانه سلطنتي: هر نفر گردشگر داخلي ۴۰۰۰ تومان و گردشگر خارجي ۳۰۰۰۰ تومان

• موزه اتومبيل‌هاي سلطنتي: هر نفر گردشگر داخلي ۴۰۰۰ تومان و گردشگر خارجي ۳۰۰۰۰ تومان

• موزه سلاح‌هاي درباري: هر نفر گردشگر داخلي ۴۰۰۰ تومان و گردشگر خارجي ۳۰۰۰۰ تومان

• موزه خط و كتابت ميرداماد: هر نفر گردشگر داخلي ۴۰۰۰ تومان و گردشگر خارجي ۳۰۰۰۰ تومان

• موزه برادران اميدوار: هر نفر گردشگر داخلي ۴۰۰۰ تومان و گردشگر خارجي ۳۰۰۰۰ تومان

• موزه استاد بهزاد: هر نفر گردشگر داخلي ۴۰۰۰ تومان و گردشگر خارجي ۳۰۰۰۰ تومان

• موزه آب: هر نفر گردشگر داخلي ۴۰۰۰ تومان و گردشگر خارجي ۳۰۰۰۰ تومان

• موزه آلبوم‌هاي سلطنتي و اسناد تاريخي سعد آباد: هر نفر گردشگر داخلي ۴۰۰۰ تومان و گردشگر خارجي ۳۰۰۰۰ تومان

خريد اينترنتي بليط كاخ سعد آباد

براي تهيه بليط اينترنتي مجموعه سعد آباد مي‌توانيد به سايت مجموعه سعد آباد (www.sadmu.ir) مراجعه كنيد. در صورت تعطيل بودن مجموعه تاريخي و فرهنگي سعد آباد به‌دليل همه‌گيري ويروس كرونا، دسترسي به اين بخش وجود نخواهد داشت. در مواقع عادي مي‌توانيد بليط مجموعه سعد آباد را از طريق گيشه اين مجموعه نيز به‌وسيله كارت بانكي تهيه كنيد. براي اطمينان از باز بودن مجموعه كاخ سعد آباد مي‌توانيد پيش از مراجعه به اين مجموعه با شماره تلفن‌هاي مجموعه سعد آباد تماس بگيريد و اطلاعات لازم را به دست بياوريد.

معماري كاخ سعد آباد

مجموعه تاريخي سعد آباد در زميني به مساحت نزديك به ۳۰۰ هكتار قرار دارد كه در حدود ۱۱۰ هكتار آن را عمارت‌ها و كاخ‌ها و در حدود ۱۸۰ هكتار ديگر را باغ، قنات‌ها و گلخانه‌هاي مجموعه سعد آباد تشكيل داده‌اند. در ساخت عمارت‌ها و كاخ‌هاي مجموعه سعد آباد تلفيقي از معماري اروپايي و معماري اصيل و سنتي ايران به چشم مي‌خورد و طراحي ساختمان كاخ‌ها توسط برجسته‌ترين مهندسان داخلي و خارجي صورت گرفته است.

مهندسان طراح كاخ سفيد در مجموعه سعدآباد، مهندس خرسندي و مهندس بوريس روسي بودند. گچ‌كاري‌ها و تزيينات داخلي كاخ سفيد نيز توسط هرمندان ايراني، غلامرضا پهلوان، عبد الكريم شيخان، حسين كاشي، استاد لرزاده و رضا ملائكه انجام شده‌اند. در قسمت ورودي كاخ سفيد چهار ستون به سبك معماري رومي ديده مي‌شود و نماي اصلي را با سنگ‌هاي مرمر پوشانده‌اند.

مقابل كاخ سفيد مجسمه چكمه‌هاي رضاخان به چشم مي‌خورد. اين مجسمه در ابتدا كامل بود و در يكي از ميادين شهر دزفول قرار داشت، اما پس از انقلاب توسط مردم دزفول شكسته شد. مجسمه آرش كمانگير، اثر مجسمه ساز برجسته استاد ارژنگ نيز در محوطه باغ سعد آباد و مقابل كاخ سفيد نصب شده است.

معمار بناي كاخ سبز، ميرزا جعفر كاشي ملقب به معمار باشي بوده است. براي ساخت بناي كاخ سبز، هنرمندان و معمارن برجسته ايراني نزديك به هفت سال تلاش كردند و با استفاده از سنگ‌هاي سبز معدن خمسه زنجان و سنگ مرمر خراسان، نماي زيبايي براي كاخ سبز ساختند. اين كاخ به نام كاخ مرمر نيز معروف است.

درون كاخ سبز مملو از آينه‌كاري‌هاي ظريف، كاشي‌كاري و گچبري است. تذهيب ديوارهاي داخل كاخ سبز را استاد حسين بهزاد انجام داده‌اند و شاگردان استاد صنيع خاتم، داخل كاخ سبز را خاتم‌كاري كرده‌اند. روبه‌روي تالار آينه كاخ سبز، اتاق خواب رضا پهلوي را با چشم‌انداز رو به دربند،‌ تعبيه كرده بودند.

از ديگر معماري‌هاي برجسته در مجموعه كاخ سعد آباد مي‌توان به بناي كاخ شمس اشاره كرد. ساخت بناي كاخ شمس در شمال غربي مجموعه سعد آباد، از سال ۱۳۱۴ تا ۱۳۱۸ طول كشيده است. كاخ شمس را با مساحت ۲۶۰۰ متر مربع، در دو طبقه با زيرزمين ساخته‌اند. در معماري اين كاخ، نشانه‌هاي از سبك معماري اروپايي به‌خصوص معماري آلماني و معماري سنتي ايران از زمان ساسانيان، به چشم مي‌خورد.

كاخ اشرف پهلوي نيز در فضايي به وسعت ۱۸۰۰ متر مربع در شرق باغ سعد آباد، به دستور رضا شاه و توسط مهندس فرمانفرمائيان ساخته شد. در سال ۱۳۵۰ به دستور اشرف پهلوي نماي بيروني اين كاخ را با سنگ مرمر پوشاندند. ساير بناهاي مجموعه سعد آباد نيز در دوران قاجار و پهلوي اول ساخته و در دوره پهلوي دوم بازسازي و مرمت شدند. آثار دست هنرمندان ايراني در گوشه و كنار مجموعه كاخ‌هاي سعد آباد به چشم مي‌خورد.